“Trái vạn thọ” kiện tỳ, nhuận phế, ngừa ung thư, trị đau lưng mỏi gối

Đu đủ chứa rất nhiều dinh dưỡng và đem đến nhiều lợi ích cho sức khỏe (Ảnh minh họa)

Đu đủ loại trái cây ngon, được rất nhiều người yêu thích và có sẵn ở nhiều vùng nước ta. Đu đủ còn được đặt một biệt danh là “quả vạn thọ” bởi vì nó đã được khoa học chứng minh là có rất nhiều công dụng, lợi ích cho sức khỏe con người. Trái có vỏ bóng, mịn, màu chín vàng đẹp mắt, phần thịt dày, hương vịt thanh ngọt nhiều nước, thích hợp cho cả người già và trẻ nhỏ.

Đu đủ – “trái vạn thọ”

Theo Đông y, đu đủ có tên mộc qua, tính hàn, vị ngọt mùi hơi hắc. Tác dụng thanh nhiệt, bổ tỳ, làm mát gan, nhuận tràng, giải độc, tiêu thũng. Quả đu đủ xanh được sử dụng để nghiền nát với nước dùng bôi mặt hoặc tay, chữa các vết tàn hương ở mặt, tay, còn dùng chữa chai chân và bệnh eczema…

Đu đủ chín chứa khoảng 90% nước, 13% đường, không có tinh bột, có nhiều carotenoit acid hữu cơ, vitamin: A, B, C, 0,9% chất béo, xenluloz (0,5%), canxi, photpho, magiê, sắt, thiamin, riboflavin. Hàm lượng vitamin C trong đu đủ gấp 48 lần so với táo, và vitamin A cũng cao nhất trong các loại trái cây. Vì vậy mà đu đủ mang những biệt danh như “trái cây trăm lợi ích”, “vua của trái cây” và “trái vạn thọ”.

Trái đu đủ có hơn 17 loại axit amin, và canxi, sắt, cũng có papain (là một loại men phân giải protein), kiềm. Một nửa trái đu đủ tầm trung bình là đủ nhu cầu vitamin C cần thiết cho người lớn trong một ngày. Ở Trung Quốc đu đủ được gọi là “trái vạn thọ”, hàm nghĩa là ăn nhiều có thể kéo dài tuổi thọ.

Đu đủ chứa rất nhiều dinh dưỡng và đem đến nhiều lợi ích cho sức khỏe (Ảnh minh họa)

Đu đủ có chứa một hợp chất chống oxy hóa được gọi là lycopene, và nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ thường xuyên trà xanh kết hợp với các loại thực phẩm giàu lycopene có thể đạt hiệu quả cao trong việc chống ung thư. Đu đủ và trà xanh kết hợp tốt với nhau và có thể giúp làm giảm nguy cơ phát triển ung thư tuyến tiền liệt lên đến 86%.

Đu đu bảo vệ cơ thể chống lại thoái hóa điểm vàng, làm chậm quá trình suy giảm thị lực. Số liệu báo cáo trong một nghiên cứu công bố trong Archives of Ophthalmology chỉ ra rằng ăn ít nhất ba phần quả đu đủ mỗi ngày có thể giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác – nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm thị lực ở người lớn tuổi.

Một số bài thuốc, cách trị liệu sử dụng quả đu đủ

Phép dưỡng sinh theo mùa: vào dịp xuân hè, ăn đu đủ có tác dụng thanh tâm, nhuận phế, giải nhiệt, giải độc. Vào thu đông, ăn đu đủ có tác dụng nhuận táo, ôn bổ tỳ vị, dưỡng can, nhuận phế, chỉ khái, hóa đàm. Đu đủ chín có quanh năm và mùa nào dùng cũng tốt cho sức khỏe.

Phép dưỡng sinh chống lão suy: đu đủ có tác dụng tốt cho những người chóng già, da mai mái, thể trạng không sung mãn, có các bệnh mạn tính. Cách dùng: đu đủ chín 200g, chuối xiêm 300g, 2 thứ trên xay trong nước dừa non uống hàng ngày. Nếu có mật ong, sữa ong chúa cho vào càng tốt. Nên dùng nóng, tránh dùng lạnh và không cho đá vì bản thân đu đủ có tính hàn.

– Kiện tỳ tiêu thực: Y học hiện đại phát hiện đu đủ có chứa protease làm phân hủy chất béo thành axit béo, giúp cơ thể phân giải protein thịt; là chất có lợi cho cơ thể tiêu hóa và hấp thu thức ăn, dùng một lượng nhỏ đu đủ sau bữa ăn giúp dạ dày phân giải, hấp thụ các loại thịt khó tiêu hóa, có thể phòng ngừa tốt chứng loét dạ dày, bệnh khó tiêu. Như vậy đu đủ có công dụng kiện tỳ tiêu thực.

– Ít ngủ, hay hồi hộp: đu đủ chín 100g, chuối 100g, củ cà rốt 100g. Xay trong nước dừa non nạo. Thêm mật ong cho đủ ngọt, uống cách ngày.

– Trị giun kim: ăn đu đủ chín vào buổi sáng lúc đói liên tục 3 – 5 hôm.

– Viêm dạ dày mãn tính: đu đủ 30g, táo tây 30g, mía 30g sắc uống.

– Ho do phế hư: đu đủ xanh 100g, đường phèn 20g hầm ăn, ngày ăn 2 lần vào trưa và tối, ăn trong 3 – 5 ngày.

– Tỳ vị hư nhược (ăn không tiêu, táo bón): đu đủ 30g, khoai mài (hoài sơn) 15g, sơn tra 6g, nấu cháo.

– Trị đau lưng mỏi gối: đu đủ 30g, ngưu tất 15g, kỷ tử 10g, cam thảo 3g sắc uống.

– Chữa bệnh ho, viêm cuống phổi, khàn tiếng hoặc mất tiếng ở trẻ em: hái 5 – 10 hoa đực, đem sao vàng, cho đường phèn hấp hoặc chưng khi nồi cơm cạn nước, cho trẻ uống trong ngày.

– Nhuận da, dưỡng nhan sắc, chống lão hóa: đu đủ chín 1 quả 0,5kg, sữa tươi 4 ly, hạt sen 20g (bỏ tim) ngâm mềm cho nở, nếu loại tươi phải bóc vỏ, táo tàu đỏ 2 quả bỏ hột, đường phèn vừa đủ. Cho tất cả vào bát to chưng cách thủy độ 2 giờ cho đến khi hạt sen mềm là được. Ăn nóng.

– Dùng làm mỹ phẩm (dùng ngoài): ở nước ngoài, người ta dùng đu đủ chín bỏ vỏ, hạt, nghiền mịn làm mặt nạ lột da mặt, giúp khỏi mụn trứng cá (Paul Neinast – Dallas).

– Đu đủ xanh nghiền nát với nước dùng bôi mặt hoặc tay để chữa các vết tàn hương ở mặt, tay, còn dùng chữa chai chân và bệnh eczema…

Các công dụng khác của đu đủ:

– Đu đủ xanh hầm với mọi loại thịt động vật đều làm cho thịt mềm. Ở nước ta, bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ thường ăn chân giò hầm với đu đủ xanh để có nhiều sữa.

– Chữa đau đầu: lấy lá đu đủ tươi giã nát, gói vào miếng gạc, đắp thái dương.

– Chữa gai cột sống: hạt đu đủ đem xát cho sạch phần nhớt bao quanh, giã nát trong túi vải rồi đắp lên vùng đau. Mỗi lần chỉ đắp tối đa 30 phút và theo dõi để tránh bị bỏng. Ngày làm một lần, liên tục trong 20 – 30 ngày.

Lưu ý những người nên hạn chế ăn đu đủ vì có tác dụng phụ không mong muốn

Người bị vàng da

Không những đu đủ chín, bí ngô, cà rốt, xoài… đều là những thực phẩm chứa nhiều beta caroten. Nhiều người ăn nhiều thực phẩm này dẫn đến tình trạng vàng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mu bàn tay, mu bàn chân do ứ đọng nhiều beta caroten.

Người bị dạ dày

Ăn đu đủ chín thường xuyên sẽ kích thích hệ tiêu hoá, giảm bớt các triệu chứng khó tiêu, táo bón. Tuy nhiên, ăn quá nhiều đu đủ sẽ làm đảo lộn hệ tiêu hóa của bạn, có thể gây ra rối loạn dạ dày với các triệu chứng như là đau bụng, buồn nôn, đầy hơi, bụng trướng…

Người tiêu hóa kém

Đu đủ được coi là phương thuốc chữa táo bón tự nhiên hiệu quả nhưng nếu quá lạm dụng thì kết quả sẽ hoàn toàn ngược lại. Vì khi hàm lượng chất xơ cao, lượng nước cũng tăng lên, phân sẽ bị cứng lại gây táo bón.

Còn với người bị tiêu chảy cũng không nên ăn nhiều vì hàm lượng chất xơ nhiều. Nếu ăn nhiều trong thời gian này, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mất nước trầm trọng.

Bệnh nhân loãng máu

Những người bị bệnh loãng máu nên tránh ăn đu đủ vì lá đu đủ có khả năng làm loãng máu. Do đó nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào để chữa bệnh loãng máu hoặc thuốc chống đông máu như aspirin chẳng hạn, hoặc bạn vừa trải qua một ca phẫu thuật cách đây vài tuần, hãy tránh xa loại quả này do tính chống đông máu của nó.